:: Στοιχεία για το "Πίνδος" :: Πολιτιστικό περιβάλλον

Επιλογές
Είσοδος Χρηστών
Όνομα Χρήστη:
Κωδικός:

Αν δεν είστε εγγεγραμμένος χρήστης στην εφαρμογή διαχείρισης έργων, επιλέξτε εδώ για να εγγραφείτε.

Δελτίο Ενημέρωσης

Εισάγετε το e-mail σας, παρακάτω, ώστε να εγγραφείτε και να λαμβάνετε το περιοδικό δελτίο ενημέρωσης του "Πίνδος".

E-mail:
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΑΝΚΟ Α.Ε.)

Στην περιοχή του προγράμματος υπάρχει σηµαντικό απόθεµα πολιτιστικών πόρων, ο οποίοι αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ιστορίας, της φυσιογνωμίας και της ταυτότητας της περιοχής.

Τα σηµαντικά ευρήµατα όλων των ιστορικών περιόδων (Νεολιθικής, Κλασικής, Ελληνιστικής, Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής περιόδου, αλλά και Νεότερων χρόνων) αποτελούν μια κατηγορία των πολιτιστικών αυτών πόρων. Σ’ αυτά προστίθεται, επίσης, ο λαογραφικός πλούτος, οι σύγχρονες πολιτιστικές υποδοµές όπως είναι τα µουσεία, τα ήθη και τα έθιµα και οι διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Τέλος, το εξαιρετικά αξιόλογο τοπίο, αποτελεί επίσης όχι µόνο φυσικό, αλλά και ιστορικο-πολιτιστικό πόρο, αφού αποτυπώνει στο χώρο τον τρόπο ανάπτυξης αιώνων και χιλιετιών.

Μια αποτίµηση της ως σήµερα διαχείρισης του πολιτιστικού αποθέµατος, µε τις διάφορους επιµέρους µορφές του, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι έχει υπάρξει σηµαντική προσπάθεια για την προστασία και ανάδειξή του (περισσότερο ως προς τους αρχαιολογικούς χώρους, πολύ λιγότερο ως προς τα τοπία και ως προς τα ιστορικά κέντρα των πόλεων, σε ενδιάµεσο επίπεδο για άλλες µορφές όπως πχ. οι παραδοσιακοί οικισµοί). Οι προσπάθειες αυτές δηµιουργούν µια καλή βάση, αλλά επιβάλλουν τη συνέχισή τους, µε εµβάθυνση.

Στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται η περαιτέρω προστασία και ανάδειξη των πολιτιστικών πόρων, από στενά πολιτιστική άποψη, καθώς και η αξιοποίηση του πολύ µεγάλου δυναµικού της, ως τουριστικού πόρου.

Σημαντικοί πολιτιστικοί πόροι

Στη συνέχεια γίνεται μια συνοπτική αναφορά στους ιστορικούς και πολιτιστικούς χώρους και μνημεία ανά Περιφέρεια. Επιπλέον, για κάθε Περιφέρεια παρατίθενται πίνακες με τα έργα που έχουν ένταχθεί σε πρώτη φάση στο πρόγραμμα «ΠΙΝΔΟΣ».

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Αρχαιολογικοί και βυζαντινοί χώροι και μνημεία

Νομός Αιτωλοακαρνανίας

·         Λαφριαίον - Ιερό Λαφρίας Αρτέμιδος και Απόλλωνος Λαφρίου

·         Ηρώο Καλυδώνος

·         Ναός Διός Στράτου

·         Αρχαίος Θέρμος

·         Αρχαιολογικός Χώρος Οινιάδων

·         Αρχαιολογικός Χώρος Πλευρώνος

·         Ρωμαϊκές Θέρμες Αγίου Θωμά Μεσολογγίου

·         Παναξιώτισσα

·         Κάστρο Ναυπάκτου

Νεώτερα Μνημεία

·         Ωρολόγιο - Κωδωνοστάσιο Ναυπάκτου

 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Αρχαιολογικοί και βυζαντινοί χώροι και μνημεία

Οι αρχαιολογικοί και βυζαντινοί χώροι και τα μνημεία που είναι καταγεγραμμένα στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, παρουσιάζονται στην συνέχεια ανά Νομό.

Νομός Γρεβενών

·         Αρχαιολογικά ευρήματα στο Πολυνέρι, στο Σπήλαιο, στην Αλατόπετρα και στο Σύδενδρο

·         Θεμέλια από κάστρα στους Φιλιππαίους

·         Αρχαία Μονδαία στη Δεσκάτη

·         Αγάλματα στον Αϊ Γιώργη (αρχαία Ελίμεια)

·         Μονή Ζάβορδας με βιβλιοθήκη με σπάνιες εκδόσεις

Νομός Καστοριάς

·         Λιμναίος προϊστορικός οικισμός στο Δισπηλιό

·         Αρχαιολογικοί χώροι στην θέση «Κρεπενί» στην Καστοριά

·         Πελασγικά τείχη στην Καστοριά

·         Νεκροταφείο εποχής σιδήρου στο Μαυροχώρι

·         Κάστρο στο Νεστόριο

·         Ρωμαϊκά τείχη στο Καστανόφυτο

·         Τοιχείο και μνημεία προχριστιανικής εποχής στο Πεντάβρυσο

·         Αρχαιολογικοί χώροι στο Μελά

·         Βυζαντινές εκκλησίες στην πόλη της Καστοριάς (Παναγία Καστριώτισσα, Παναγία Μαυριώτισσα, Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, Αγ. Στέφανος, Αγ. Ανάργυροι, Αγ. Δημήτριος, Ταξιάρχης Γυμνασίου, Ταξιάρχες Μητροπόλεως, Αγ. Νικόλαος, Αγ. Αθανάσιος, Αγ. Αποστόλων, Αγ. Μηνάς, Αγ. Λουκάς, Αγ. Γεώργιος, Κοιμήσεως Θεοτόκου κ. ά.)

Νομός Κοζάνης

·         Αρχαία πόλη στην Αιανή (Μεγάλη Ράχη)

·         Αρχαιολογικό Μουσείο Κοζάνης, Αιανής

·         Νεκροπόλεις Κοιλάδας – Πολυμύλου, Ρυμνίου

·         Μακεδονικοί Τάφοι Πύργων – Σπηλιάς

·         Οικισμός εποχής σιδήρου στην Καστανιά Βοΐου

·         Νεολιθικοί οικισμοί Σερβίων – παραλίμνιας περιοχής

·         Μεσαιωνική πόλη των Σερβίων

·         Βυζαντινά κάστρα Σερβίων

·         Ασκηταριά στα Σέρβια (Αγ. Θεοδώρου) και στον Αγ. Ιλαρίωνα (Μικρό και Μεγάλο)

Νομός Φλώρινας

·         Οικισμός Ελληνιστικών χρόνων Πετρών

·         Τάφοι πρώιμης εποχής σιδήρου στον Αγ. Παντελεήμονα

·         Προϊστορικός οικισμός (τούμπα) Αρμενοχωρίου

·         Αρχαιολογικός χώρος στο νησάκι Αγ. Αχιλλείου Πρεσπών

·         Προϊστορικοί οικισμοί στη νότια όχθη της Βεγορίτιδας

·         Αρχαιολογικό μουσείο

·         Βυζαντινές εκκλησίες, μοναστήρια, τάφοι και ασκητάρια στην ευρύτερη περιοχή Πρεσπών (Αγ. Αχίλλειος, Αγ. Γερμανός, Αγ. Αθανάσιος, Αγ. Απόστολοι, Παναγία Πορφύρα, Αγ. Νικόλαος, Αγ. Δημήτριος, Αγ. Γεώργιος, Αγ. Παρασκευή, Κοιμήσεως Θεοτόκου, Υπαπαντής, Ασκηταριά Μεταμορφώσεως στην Μεγ. Πρέσπα και Παναγίας Ελεούσας κ. ά.)

·         Τοιχογραφίες και βραχογραφίες στη νότια όχθη της Μεγ. Πρέσπας (Ψαράδες)

Μνημεία – μουσεία της μεταβυζαντινής και νεώτερης ιστορίας

Τα μνημεία – μουσεία της μεταβυζαντινής και νεότερης ιστορίας που είναι καταγεγραμμένα στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, παρουσιάζονται στην συνέχεια ανά Νομό.

Νομός Γρεβενών

·         Λαογραφικό μουσείο Καλονής, Αβδέλλας

·         Παραδοσιακά σπίτια στη Σμίξη, τη Σαμαρίνα, την Αβδέλλα, το Ζιάκα, το Περιβόλι, το Σπήλαιο και την Καλλονή

·         Εκκλησιαστικά κτίσματα στη Σαμαρίνα (Ι. Ν. Αγ. Παρασκευής), στο Σπήλαιο (Ι. Μ. Κοιμήσεως Θεοτόκου) και στο Περιβόλι (Ι. Μ. Αγ. Νικολάου)

·         Παραδοσιακός οικισμός Βλαχοχώρια

·         Γεφύρια στο Τρίκομο (Αζίζ Αγά), στο Βενέτικο (Σπανού), στο Σπήλαιο, στο Ζιάκα και στην Αλατόπετρα

·         Προβιομηχανικές μονάδες στο Σπήλαιο και στη Σαμαρίνα

Νομός Καστοριάς

·         Πλήθος περίπου τριακοσίων παραδοσιακών κτισμάτων (Καστοριά, Βογατσικό, Δισπηλιό, Επταχώρι, Κοτύλη, Κλεισούρα, Νεστόριο, Λάγκα, Βράχος)

·         Το σπίτι του Π. Μελά στην Κοινότητα Μελά

·         Μολυβένιο τζαμί στην Καστοριά

·         Μενδρεσές τζαμί στην Καστοριά

·         Πάρκο εθνικής συμφιλίωσης στην Κοτύλη

·         Λαογραφικό μουσείο Καστοριάς

·         Βυζαντινό μουσείο Καστοριάς

·         Λαογραφική συλλογή Σκαλοχωρίου

Νομός Κοζάνης

·         Μεμονωμένα παραδοσιακά σπίτια (Κοζάνη, Σιάτιστα, Βελβενδό, Καταφύγι, Εράτυρα, Βλάστη, Πεντάλοφος, Αυγερινός)

·         Ιστορικό - Λαογραφικό μουσείο, μουσείο φυσικής ιστορίας Κοζάνης

·         Ιστορικό οικοτροφείο Τσοτυλίου

·         Παραδοσιακά σπίτια στη Σιάτιστα και την Εράτυρα

·         Γεφύρια στη Σιάτιστα (Πασά Γεφύρι,), στους Πύργους, στο Τσοτύλι, στο Ανθοχώρ), στο Δοτσικό, στην Αγ. Σωτήρα

·         Αρχαιολογικές συλλογές Βελβενδού, Αιανής

·         Παλαιοντολογική συλλογή Σιάτιστας

·         Βοτανικό μουσείο Σιάτιστας

·         Συλλογές Τσοτυλίου, Πενταλόφου, Αναρράχης, Άρδασσας, Εράτυρας, Εμπορίου

·         Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα στο Χρώμιο

·         Πλήθος εκκλησιών στην Κοζάνη (Ι. Ν. Αγ. Νικολάου), στην Αιανή, στη Σιάτιστα, στο Βελβενδό, στα Σέρβια, στην Εράτυρα, στη Βλάστη

·         Προβιομηχανικές μονάδες στο Σισάνι, στα Νάματα, στη Βλάστη, στην Αγ. Σωτήρα

Νομός Φλώρινας

·         Νεώτεροι ναοί στην περιοχή των Πρεσπών

·         Παραδοσιακά σπίτια (Φλώρινα, Νυμφαίο, Ψαράδες, Αγ. Γερμανός, Αγ. Αχίλλειος, Πισοδέρι, Ανταρικό, Ακρίτας, Αγ. Παντελεήμωνας)

·         Παραδοσιακοί οικισμοί (Ψαράδες, Νυμφαίο, Αγ. Γερμανός, Αγ. Αχίλλειος κ.α.)

·         Προβιομηχανικές μονάδες (νερόμυλοι) στον Αγ. Γερμανό και στον Αγ. Παντλεήμονα.

·         Λαογραφικά μουσεία Λέχοβου, Νυμφαίου, Λαιμού.

·         Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Φλώρινας

 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

Παραδοσιακοί οικισµοί

Νομός Θεσπρωτίας

Με το ΦΕΚ 594/∆/1978 του ΥΠΕΧΩ∆Ε έχουν κηρυχθεί ως παραδοσιακοί οι ακόλουθοι οικισµοί:

Μαργαρίτι, Παραμυθιά, Γιρομέρι, Φοινίκι, Φανερωμένη, Σαγιάδα, Βραχώνας (ή Βραχανάς), Σούλι, Σύβοτα.

Νομός Πρέβεζας

Κηρυγµένοι παραδοσιακοί οικισµοί στο Νοµό είναι η Πάργα, η Αγιά, καθώς και τµήµα της Πρέβεζας

Νομός Ιωαννίνων

Ο Νοµός Ιωαννίνων διαθέτει µεγάλο αριθµό οικισµών που έχουν διατηρήσει σε µεγάλο βαθµό τα αρχικά χαρακτηριστικά των κτιρίων τους, του πολεοδοµικού ιστού τους και του περιβάλλοντα αυτών χώρο.

Οικισμοί

Άνω Πεδινά, Αρίστη, Βίκος, Βίτσα, Βραδετόν, ∆ικόρυφον, ∆ίλοφον, Ελάτη, Ελαφότοπος, Καλαρίτες, Καλουτάς, Καπέσοβον, Κάτω Πεδινά, Κήποι, Κουκκούλιον, Λιγκιάδες, Μανασσής, Μικρό Πάπιγκο, Μονοδένδριον, Νεγάδες, Νήσος Ιωαννίνων, Πάπιγκο, Ραφταναίοι, Σιράκο, Σκαµνέλλιο, Τσεπέλοβο, Φραγκάδες, Γανάδιο, Μέτσοβο, ∆ολόν.

Ζαγοροχώρια

Η οµάδα Α περιλαµβάνει τους οικισµούς:

1) Άνω Πεδινά, 2) Αρίστη, 3) Βίκος Αρίστης, 4) Βίτσα, 5) Βραδετό, 6) ∆ίκορφο, 7) ∆ίλοφο, 8) Ελάτη, 9) Ελαφότοπος, 10) Καπέσοβο, 11) Κάτω                         Πεδινά, 12) Κήποι, 13)Κουκκούλι, 14) Μονοδένδρι, 15) Νεγάδες, 16) Πάπιγκο, 17) Μικρό Πάπιγκο, 18) Σκαµνέλλι, 19) Τσελέποβο, 20) Φραγκάδες        

Η οµάδα Β περιλαµβάνει τους οικισµούς:                      

1) Βρυσοχώρι, 2) Βοβούσα, 3) Βοτονόσι, 4) Γρεβενίτι, 5) Άµπελος, 6) ∆ιπόταµο, 7) Ελατοχώρι, 8) ∆ίλακκο, 9) Ηλιοχώρι, 10) Κλειδωνιά, 11) Καστανώνας, 12) Λαΐστα, 13) Λεπτοκαρυά, 14) Μακρίνο, 15) Νέο Αµαρούσιο, 16) Τρίστενο, 17) Φλαµπουράρι, 18) Μανασσής, 19) Λιγκιάδες, 20) Καλουτά, 21) Μηλιά Μετσόβου, 22) Κρύα, 23) Λυκοτρίχι, 24) Αµφιθέα, 25) Πέραµα, 26) Περίβλεπτος, 27) Λιάπη Ιτέας, 28) Ιτέα, 29) Κρανούλα, 30) Αγ. Απόστολοι, 31) Ανθρακίτης, 32) ∆εµάτι, 33) Πέτρα, 34) Καβαλλάρι, 35) Κρυόβρυση, 36) Μάζια, 37) Ασπράγγελοι, 38) Αγ. Μηνάς, 39) Μεσοβούνι, 40) Χρυσοβίτσα, 41) Καλλιθέα(Κόνιτσας).         

Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία

Νομός Πρέβεζας

·         Κάστρα Πρέβεζας (Παντοκράτορα, Αγ. Γεωργίου, Αγ. Ανδρέα) [ΦΕΚ 404/Β/65]

·         Ερείπια Μαργαρώνας [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Νικόπολις [ΦΕΚ 784/∆/91]

·         Αρχαίο Νεκροταφείο (Μιχαλίτσι) [ΦΕΚ 239/Β/64]

·         Ι. Μονή Παναγιάς Κοζύλης (Ν. Σαµψούς) [ΦΕΚ 964/Β/77]

·         Ι. Μονή Ζαλόγγου (Καµαρίνα) [ΦΕΚ 35/8/62]

·         Ακρόπολις Αρχαίας Κασσώπης (Καµαρίνα) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Λείψανα ρωµαϊκών οικοδοµηµάτων (Kαστpοσυκιά) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Συγκρότηµα Ρωµαϊκής Έπαυλης (Ριζά) [ΦΕΚ 47/Β/98]

·         Μεσαιωνική ακρόπολις Ρηνιάσσας (Ριζά) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Αρχαία Ακρόπολη (Ριζά)

·         Ερείπια Αρχαίου Φρουρίου Αγ. Ελένης (Αµµουδιά) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Ερείπια Αρχαίας Ακρόπολης (Αµµουδιά) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Νεκροµαντείο (Μεσοπόταµο) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Ακρόπολις Αρχαίας Εφύρας (Μεσοπόταµο) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Ο ποταµός Αχέροντας µε τους παραποτάµους του, Κωκυτό και Boυβοπόταµo[ΦΕΚ 7/Β/77]

·         Ερείπια Αρχαίας Ακροπόλεως Πανδοσίας (Καστρί) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Ερείπια Αρχαίας Ακροπόλεως (Κορώνη - θέση Γκαµήλι) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Ερείπια Αρχαίου οικοδοµήµατος (Κορώνη - Λόφος Τσουµπάρι) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Ερείπια Αρχαίας Ακροπόλεως (Αγ. Κυριακή) [ΦΕΚ 35/8/62]

·         Νησίδες προ του λιµένος (Πάργα) [ΦΕΚ 526/Β/73]

·         Χερσόνησος µε ερείπια Μονής Βλαχερνών (Πάργα-Ακρ. Κελαδιό) [ΦΕΚ526/Β/73]

·         Λόφος Αγ. Αθανασίου (Πάργα) [ΦΕΚ 526/Β/73]

·         Φρούριο Πάργας (Πάργα) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Λείψανα αρχαίων αναληµµατικών τοίχων (Πάργα) [ΦΕΚ 404/Β/65]

·         Θολωτός µυκηναϊκός τάφος (Πάργα - θέση Κίπερη) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Φρούριο Ανθούσας [ΦΕΚ 526/Β/73]

·         Ερείπια Υδραγωγείου (Στεφάνη) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Ι. Μονή Κοιµήσεως Θεοτόκου (Βρυσούλα) [ΦΕΚ 404/Β/65]

·         Ερείπια Αρχαίας Ακροπόλεως (Τρίκαστρο) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Ερείπια Αρχαίας Ακροπόλεως Ρωγών (Ν. Κερασούς) [ΦΕΚ 35/Β/62]

·         Ερείπια Υδραγωγείου (Αγ. Γεώργιος) [ΦΕΚ 404/Β/65]

·         Παλαιολιθικό σπήλαιο «Ασπροχάλικο» (Αγ. Γεώργιος) [ΦΕΚ 404/Β/65]

·         Παλαιολιθικό σπήλαιο «Κοκκινόπουλο» (Αγ. Γεώργιος) [ΦΕΚ 404/Β/65]

·         Αρχαία Ακρόπολις (Παναγιά - Λόφος «Κούλια») [ΦΕΚ 126/Β/72]

·         Αρχαίο οικοδόµηµα (Παναγιά - Λόφος «Σπάτι») [ΦΕΚ 126/Β/72]

·         Κάστρο (Κλεισούρα - θέση Πέντε Πηγάδια) [ΦΕΚ 234/Β/81]

·         Ερείπια Αρχαίας Ακροπόλεως και λείψανα υδραγωγείου (Θεσπρωτικό Pιζoβoύνι) [ΦΕΚ 35/Β/62]

Νομός Αρτας

Τα σηµαντικότερα αρχαιολογικά και ιστορικά µνηµεία του Νοµού είναι:

·         Το Γεφύρι της Άρτας.

·         Τα ερείπια του Αρχαίου Ορράου, της περιτειχισµένης πόλης της Αρχαίας Μολοσσίας.

·         Η Αρχαία Αμβρακία.

·         Τα Βυζαντινά μοναστήρια της Παναγίας της Παρηγορήτισσας και της Αγίας Θεοδώρας, ο βυζαντινός ναός του Αγ. Βασιλείου στην κάτω πόλη της Άρτας, ο ναός του Αγ. ∆ηµητρίου του Κατσούρη.

·         Ο ναός των γενεθλίων της Θεοτόκου ή αλλιώς, η Κόκκινη εκκλησία

·         Ο βυζαντινός ναός της Παναγιάς της Βλαχέρνας.

·         Σηµαντικό βυζαντινό µνηµείο είναι το Κάστρο της Άρτας που κτίστηκε τον 13ο αιώνα πάνω σε ένα τµήµα του αρχαίου τείχους.

·         Το µεταβυζαντινό μοναστήρι του Σέλτσου βρίσκεται στην βoρειoανατoλική άκρη του Νοµού, κοντά στο χωριό Πηγές.

·         Το ιστορικό μοναστήρι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Σκουληκαριά, όπου εκεί γεννήθηκε ο ήρωας Γεώργιος Καραϊσκάκης.

·         Τέλος, το γεφύρι της Πλάκας βρίσκεται στα βόρεια του Νοµού της Άρτας στα σύνορα µε τον Νοµό Ιωαννίνων και θεωρείται ως το µεγαλύτερο µονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων.

Νομός Θεσπρωτίας

Οι σηµαντικότεροι αρχαιολογικοί και ιστορικοί χώροι του Νοµού είναι οι εξής:

·         Ο Πύργος του Ραγίου, βόρειοδυτικά της Ηγουµενίτσας.

·         Ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Γιτάνης, που ήταν πρωτεύουσα του «Κοινού των Θεσπρωτών».       Βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλάγια του γυψολιθικού βουνού Βρυσέλλα.

·         Ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Ελέας (Βελλιάνη).

·         Το ∆υμόκαστρο βρίσκεται δυτικά της Πέρδικας.

·         Ο βυζαντινός ναός της Βασιλικής της Γλυκής στο νοτιοανατολικό άκρο του Νοµού.

·         Ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Ντόλιανης (Αρχαία Φανοτή).

Νομός Ιωαννίνων

Τα σηµαντικότερα αρχαιολογικά και ιστορικά µνηµεία του Νοµού είναι:

·         Ο αρχαιολογικός χώρος της ∆ωδώνης.

·         Τα ερείπια των αρχαίων Μολλοσών.

·         Το Κάστρο των Ιωαννίνων.

·         Τα βυζαντινά και μεταβυζαντινά μοναστήρια στο νησάκι της λίµνης Παµβώτιδας, το µοναστήρι Αγίου Νικολάου, "Των Φιλανθρωπινών", Του Αγίου Νικολάου Στρατηγοπούλου, Του Προδρόµου και το µοναστήρι του Αγίου Παντελεήµονα.

·         Το µοναστήρι Βελλάς.

·         Τα µοναστήρια των Αγίων Αναργύρων και της Ζωοδόχου Πηγής Παναγίας Σπλιώτισσας στη χαράδρα του Βοϊδοµάτη.

·         Η µονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μολυβδοσκέπαστου στην Κόνιτσα βυζαντινού ρυθµού.

·         Το µοναστήρι Παλιουρής και το µοναστήρι Βοτσάς (γνωστό ως µοναστήρι της Παναγίας Πωγωνιώτισσας).

·         Η μητρόπολη της Αγίας Παρασκευής στο Mέτσoβo.

·         Βυζαντινά µοναστήρια του νοµού είναι ακόµα η Ι.Μ. Αγίου Ιωάννου Ρογκοβού στο Τσεπέλοβο και Ι.Μ. Βισοκού Καλουτάς Ζαγορίου.

 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Στην Περιφέρεια Θεσσαλίας υπάρχει πληθώρα αξιόλογων αρχαιολογικών χώρων και µνηµείων, µε τα σηµαντικότερα να παρατίθενται παρακάτω:

Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία

Νομός Καρδίτσας

·         οι αρχαίες πόλεις Άρνη, Θητώνιο, Κιέριο, Αστέριο

·         οι αρχαιολογικοί χώροι στην περιοχή του Κέδρου, στη Ρεντίνα στο λόφο «Παλιόκαστρο», στην Άνω Κτηµένη, στο Παλιούρι

·         το κάστρο Φαναρίου στα Άγραφα.

Νομός Τρικάλων

·         το σπήλαιο της Θεόπετρας

·         οι τύµβοι του Εξάλοφου και της Αγρελιάς

·         το βυζαντινό Φρούριο της πόλης των Τρικάλων

·         τα ερείπια του περίφηµου Ασκληπιείου (στο κέντρο της πόλης),

·         πολλές αρχαίες πόλεις (της Τρίκκης, της Πιάλειας, της Οιχαλίας, του Αιγίνιου - η σηµερινή Καλαµπάκα - του Φαρκαδόνα, του Φαιστού κ.α.).

Νομός Λάρισας

·         ο λόφος του Αγίου Αχίλλειου,

·         το αρχαίο θέατρο στη νότια πλαγιά του λόφου «Φρούριο» (3ου αιώνα π.Χ.) και το µικρότερο θέατρο δίπλα του,

·         η παλαιοχριστιανική τρίκλιτη βασιλική στο Φρούριο

·         ο τάφος του Ιπποκράτη κοντά στο πάρκο του Αλκαζάρ.

 

Αξιόλογα µοναστήρια και εκκλησίες

Νομός Τρικάλων

·         Στα Μετέωρα, του Μεγάλου Μετεώρου, του Βαρλαάµ, της Αγίας Τριάδας, του Αγίου Στεφάνου, του Ρουσάνου και του Αγίου Νικολάου Αναπαυσά.

Νομός Λάρισας

·         Η Μονή Ολυµπιώτισσας Ελασσόνας,

·         Το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής στον βράχο του Ολύµπου

·         Η Μονή της Αγ. Τριάδας Σπαρµού.

Νομός Καρδίτσας

·         τα µοναστήρια και οι εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου στο οµώνυµο χωριό, στη Λεύκη και στο Μαυροµµάτι,

·         της Κορώνας στο Τσαρδάκι Μοσχάτου,

·         του Αγίου Αθανασίου στον Παλαµά,

·         της Αγίας Τριάδας στο Μορφοβούνι,

·         της Κοιµήσεως Θεοτόκου στην Κερασιά,

·         του Αγίου Παντελεήµονα στην Πεζούλα,

·         της Αγίας Τριάδας στην Φυλακτή,

·         του Αγίου Νικολάου στο Νεοχώρι,

·         της Παναγίας Πελεκητής κοντά στην Καρίτσα,

·         της Πέτρας στο Καταφύγι,

·         του Αγίου Τρύφωνα στη Μούχα,

·         του Αγίου ∆ηµητρίου στα Ορφανά,

·         της Κοιµήσεως της Θεοτόκου Ρεντίνας στην Αστρίτσα,

·         της Παναγίας Φανερωµένης Καλλιφωνίου,

·         της Σπηλιάς στην περιοχή «Ραγάζι» και της Αγίας Τριάδας στη Σιάϊκα.

 

Αξιόλογα τοξωτά γεφύρια

Σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς της Περιφέρειας Θεσσαλίας αποτελούν και τα παραδοσιακά γεφύρια. Στην Περιφέρεια Θεσσαλίας καταγράφονται ως πιο σημαντικά τα εξής:

Νομός Καρδίτσας

·         Το τρίτοξο γεφύρι του Μοσχολουρίου, που ενώνει τον ποταµό Σοφαδίτη

·         Τα πετρόχτιστα γεφύρια στην Ιτέα, στο Αγναντερό και στην Αστρίτσα.

Νομός Λάρισας

·         Τα τρία γεφύρια της Αγιάς (στις όχθες του Αµυρού ποταµού)

·         Το γεφύρι του Αλλαµάνου (πέτρινο µονότοξο γεφύρι στο Μεγάλο Ρέµα)

·         Το διατηρητέο δεκάτοξο γεφύρι του Τυρνάβου.

 

Παραδοσιακοί οικισµοί

Νομός Καρδίτσας

Ο Ελληνόπυργος και η Ρεντίνα.

Νομός Λάρισας

Τα Αµπελάκια, η Ανατολή, η Κρανιά, το Μεταξοχώρι, η Καρίτσα, ο Πυργετός, ο Παλαιόπυργος, η Καλλιπεύκη, η Ραψάνη και το Λιβάδι.

Νομός Τρικάλων

Η Ανθούσα, η Πύλη, το Χαλίκι, οι οικισµοί στα Χάσια και στα Αντιχάσια, καθώς και η συνοικία Βαρούσι στην πόλη των Τρικάλων.

Τέλος στο νομό Καρδίτσας και συγκεκριµένα σε όλους τους οικισµούς της ορεινής περιοχής των Αγράφων και της Αργιθέας, υπάρχουν αξιόλογα δείγµατα της τοπικής αρχιτεκτονικής κληρονοµιάς.

 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Αρχαιολογικοί και βυζαντινοί χώροι και μνημεία

Νοµός Ευρυτανίας

·         Χωριό Κορυσχάδες.

·         Ιερά Μονή Μεταµορφώσεως του Σωτήρος (Βράχα).

·         Ιερά Μονή Κοιµήσεως της Θεοτόκου (∆ιαµιανοί) ο Γέφυρα Μανώλη

·         Μονή Γενεσίου Θεοτόκου (Επινιανά) ο Λόφος Αγίου ∆ηµητρίου

·         Μεγάλο Χωριό. Υδρόµυλος

·         Πύργοι του Καραϊσκάκη (Προυσσός). Κοντά στο Μοναστήρι. Αποτέλεσαν φυλάκια του Καραϊσκάκη, όταν ήταν άρρωστος εκεί (11 ος αιώνας).

·         Τοξωτό γεφύρι

·         ∆ύο Νερόµυλοι

·         Γεφύρι της Τέµπλας (Τοπολιανά)

·         Στην ευρύτερη περιοχή της Ευρυτανίας υπάρχουν πολλές εκκλησίες και µονές µε αξιόλογη ιστορία και διαφορετικές τεχνοτροπίες και σηµαντικές τοιχογραφίες. εικόνες και κειµήλια.

·         Βυζαντινή Εκκλησία της Αγίας Τριάδας Μητρόπολη του Kαρπενησίoυ.

·         Εκκλησάκι του Αγίου ∆ηµητρίου στο Καρπενήσι σκαρφαλωµένο στον οµώνυµο λόφο.

·         Μοναστήρι του Προυσού.

·         Μοναστήρι της Τατάρνας.

·         Μοναστήρι ∆οµνιανών - Κοιµήσεως της Θεοτόκου.

·         Παλαιοχριστιανικός Ναός του Αγίου Λεωνίδη

·         Εκκλησία της Παναγίας της Στάνας στα Επινιανά Αγράφων.

·         Ιερά Μονή Μεταµορφώσεως του Σωτήρα στην Ανατολική Φραγκίστα.

·         Ναός του Αγίου Νικολάου, στο Κλειστό

·         Αγία Παρασκευή στα Βραγγιανά (1605).

·         Εκκλησία της Μεταµορφώσεως του Σωτήρα στη Φουρνά.